برهان الدين محقق ترمدى

مقدمه 13

معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى )

بايد او در سنهء شش‌صد و سى و هشت وفات يافته باشد پس انشاء اين كتاب ميانهء سال 629 و سنهء 638 بحصول پيوسته است . قرينهء ديگر آنكه در صفحهء 21 از معارف برهان محقّق مىخوانيم . « بعد از احمد مرسل بسيار اوليا بودند هيچ‌كس را اين مرتبه نبوده است كه مولانا بهاء الدّين را و درين ريايى نيست كه اگر ريايى بودى آخر آنها را گفتمى كه درين جهانند كه از ايشان نفعى بود و دفع ضررى » . كه مىرساند در آن هنگام كه اين سخن گفته شده مولانا بهاء الدّين در اين جهان نبوده و چون وفات وى به سال ششصد و بيست و هشت اتّفاق افتاده پس مسلّم است كه تقرير اين معانى و معارف مقدّم بر آن سال نبوده است . و باحتمال قوى مولانا جلال الدّين بوقت بيان اين حقائق در مجلس سيّد برهان الدّين حضور داشته است چنان كه همين نكته از جملهء : خداى تعالى ترا به درجهء پدر برساناد ( متن حاضر ، ص 24 ) و تعبير : مولانا فرمود ( ص 69 ) مستفاد مىگردد . امّا اهميّت اين تأليف يكى از آن جهت است كه مؤلّف مردى بوده است از اهل بحث و تحقيق و مطالعه و دقّت نظر و اين معنى را معاصرين وى كه تا حدّى به نظر انكار در او مىنگريسته‌اند نيز باور داشته‌اند چنان كه مولانا نقل مىكند : شيخ الاسلام ترمدى مىگفت سيّد برهان الدّين قدّس اللّه سرّه العظيم سخنهاى تحقيق خوب مىگويد از آنست كه كتب مشايخ